Hintlilerin ''Ghee'' ,Avrupalıların'' Clarified Butter''  diye adlandırdığı ; oralarda hala çok sık kullanılmasına rağmen bizde neredeyse unutulmaya yüz tutmuş,muhteşem lezzet,erimiş tereyağı da denilen SADE YAĞ.

    Özellikle pilavlarda,et kavururken hele de yumurta kızartmasında ,tadı kokusu ile şölen.

    Hala özellikle doğu ve güneydoğu anadoluda saf ve orijinalini bulmak zor olsa da kullanılır.

    Hazır tereyağı ile ne kadar başarılı olunur bilemiyorum ,ben evde köy yoğurdunu yayarak elde ettiğim tereyağından yapıyorum ki ;tereyağının makbulü yayıkta yayılan yoğurttan elde edileni,sade yağın makbulü de bu tereyağından yapılanıdır.

 

Tarif

 

  Tereyağını kısık ateşe al,yavaş yavaş kaynasın.Bu epey bir süre alacak. Tüm kaynatma süreci boyunca yağın üzerinde oluşan köpükleri sürekli al.Yağın üzerinde ''iğne iğne'' kaynamaları gördüğünde ,tahta bir kaşığa yağı alarak bu ''iğne iğne'' kaynamanın kaşığa alınca da devam ettiğini görüyorsan tereyağı yeterince su kaybetmiş demektir.Bu seviyede iki yemek kaşığı pekmez ile bir yemek kaşığı unu( 3 lt tereyağı için ) iyice karıştırarak erimiş yağımıza ekle.

 Ocağın altını kapat dinlenmeye bırak ,ancak tam donmadan dibindeki tortudan ayırarak kavanoza al.

 

 

Ghee yapımında;sade yağdan farklı olarak,  yağ epeyce bir koyu renk alana kadar kaynatılıyor (dark sade yağ denilebilir),dinlendirirken tabanda biriken tortu da haliyle çok kızarmış,koyu oluyor.Ghee yapımından sonra Hintlilerde bu biriken tortuya un ve şeker katarak topcuklar yapıp ,yiyorlar.

*Sade yağın güzelliğini test etmek için eritip içersine bir yumurta kırar ,öyle değerlendirirler.

*Sade yağ buzdolabında saklanmaz,serince bir yerde cam kavanozda saklanmalıdır.

*Çöken tortu ekmeğe sürülüp yenilecek yada mıhlamada kullanılacak ise pekmez ve un katmadan da alınabiliyor.Tortuyu kesin atmayın ,çok lezetli oluyor..

Ve her doğru tekrar  doğalı ve eskiyi gösteriyor...

Kabaca 1950’lerden beri, daha düşük yağ içeren beslenme alışkanlıklarına doğru bir trend görüyoruz. Bitkisel yağların (soya, mısır ve kanola) kullanımındaki artış, ve hayvanlardan sağlanan doymuş yağların (tereyağı, domuz yağı) kullanımındaki azalma, doymuş yağlar veya kolesterolün kroner kalp rahatsızlıklarının doğrudan sebeplerinden olduğu kanısından doğmuştur. İlginçtir ki, kalp hastalığı 1920 yılında ABD'de oldukça nadirdi, oysa şimdi, bu durum çok yaygındır. Yeni yapılan araştırmalar artık açıkça kanıtlamaktadır ki, rafine bitkisel yağlar ve hidrojene edilmiş yağlar (margarin) ile şeker ve beyaz un gibi rafine edilmiş karbonhidratlar kalp hastalığının asıl sebepleridir. 

 sade yağ veya arındırılmış tereyağ (Hintçe’de Ghee).  Doymuş yağ (% 89) öncelikte olup, kolay hazmedilen kısa zincirli yağ asitlerinden oluşmaktadır ve anti oksidan özelliklere sahip, % 3 linoleik asit içerir.

Sade Yağın Faydaları
•    Üç doşayı da dengeler (V,P,K)
•    Besleyici ve doku yenileyicidir.
•    Hazmı düzenler, biyo-emilimi ve biyo-yararlanımı (agni) arttırır. 
•    Bağ dokuyu yağlayıcıdır. (Yogi/Yoginiler için iyidir)
•    Kemik iliğini ve sinir dokusunu geliştirir ve korur.
•    Gebeliği destekler.
•    Bağışıklık sistemini geliştirir ve Ojas’ı besler.
•    Zekayı ve tüm zihinsel fonksiyonları geliştirir.
•    Karaciğer Fonksiyonlarını destekler.
•    Bağırsaklar ve Bağ Dokudaki Enzim Fonksiyonu arttırır. 
•    Kan ve Plazmadaki tıkanıklığı önler.
•    Raf ömrü sınırsızdır. (daha eskisi, daha iyileştiricidir!)
•    Yüksek ısıya dayanıklıdır. ( 240° C’e kadar)

(healistanbul.com dan )

Comments: 2
  • #2

    NAMIK KEMAL BAĞCI (Sunday, 17 November 2013 16:03)

    Ghee bizim sade yağ dediğimiz şey ,annem tüm yemeklerde ya bunu ya zeytinyağını kullanırdı mesela ,gerçekten çok değişik,aromatik bir tadı var,öyledir :-)

  • #1

    Ayşen (Sunday, 17 November 2013 13:57)

    Hindistana gittigimde bir restoranda Butter chicken adinda bir yemek yemistim. sordugumda onlar da Ghee kullandiklarini söylemislerdi. Sanirim lezzetinde bunun da payi vardi.